محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1920
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
اين شكست راه مملكت فرانسه براى قشون پروس باز شد . پادشاه پروس كه تا آن وقت ورود به خاك فرانسه نكرده بود وارد شد و شهر استرازبورگ را كه از قلعهجات سرحدى معظمهء فرانسه است قشون باد محاصره نمود و بعد از چندى شهر متس كه يكى از قلعهجات معظمه است به سردارى فردريك شارل محصور شد - مارشال بازن سردار فرانسه با صد و بيست هزار قشون در متس متحصّن شد و اغلب قلاع فرانسه نيز محصور گرديد - امپراطور ناپليون از حوالى متس به طرف شالن به عقب نشست و عساكر پروس امپراطور را تعاقب مىكنند - از ابتداى جنگ تا اين وقت از قشون آلمان صد و پنجاه هزار مقتول شده و از كار افتاده است ليكن على الاتصال از ممالك آلمان كمك مىرسد - تعاقب وليعهد پروس اردوى مارشال ماكماهون و اعليحضرت ناپليون را از طرف ديگر - مأمور كردن يك دسته از قشون پروس به محاصرهء پاريس - مارشال ماكماهون هرقدر مىخواهد به مارشال بازن وصل شده كارى از پيش ببرند نمىشود - عقب نشستن يك دسته از قشون فرانسه با ناپليون به طرف سدان - در مقابل اين قشون كه امپراطور ناپليون در آنست شخصا پادشاه پروس حركت مىكند - جنگ سخت و خونريزى زياد در حوالى سدان - زخم منكر برداشتن مارشال ماكماهون - قشون فرانسه تسليم و زياده از پنجاه هزار نفر اسير شدند - اعليحضرت ناپليون نيز تسليم گرديد - با قشون متوقّف قلعهء سدان هشتاد و پنج هزار قشون و چهارصد عرّاده توپ اردوئى و صد و پنجاه توپ قلعه و ده هزار اسب به چنگ پادشاه پروس افتاد - حبس و اسر ناپليون سيّم امپراطور فرانسه و فرستادن او را به يكى از قلعهجات در حوالى كاسل - فرار وليعهد پسر ناپليون به خاك بلژيك - حركت دو اردوى معتبر از قشون پروس به محاصرهء پاريس - خلع اهالى پاريس ناپليون و خانوادهء او را از سلطنت و ايجاد دولت موقتى نمودن - فرار ملكه امپراطريس از پاريس - اعلان دولت جمهورى در پاريس به رياست ژنرال تروشو - عزل وزراى سابق و نصب وزراى جمهورىطلب - مسافرت مسيو طير به لندن و وينه و پطرزبورغ و ملتجى شدن به دول مذكوره به جهت ميانجيگرى ميانهء فرانسه و پروس و مراجعت او بىنيل مقصد - شهر ورسايل كه در حوالى پاريس است معسكر مخصوص پادشاه پروس گرديد - محاصرهء